Friday, October 22, 2010

Aimn Nua ar ár Ré Gheolaíoch?


Tá praiseach déanta ag an gcine daonna den Domhan, an dromchla créachta, na huiscí truaillithe agus fiú amháin an aeráid athruithe ar bhonn uile-dhomhanda. D’fhéadhfadh an léirscrios a bheidh ar an olldíothú is measa riamh.

Is de bharr an cumas scriosach seo gur ceart an ré gheolaíoch ina bhfuilimid ann a athainmniú mar an “Anthropocene”, sin de réir an ceimiceora a cheap an téarma agus bhfuil Duais Nobel bainte amach aige.

D’úsáid an tOllamh Paul Crutzen an téarma, a thagann ón nGréigis agus a chiallann “an duine nua”, den chéad uair ag comhdháil i 2000. Creideann sé go bhfuil sé níos feiliúnaí ná an focal oifigiúil ar ár ré gheolaíoch reatha, an Tréimhse Holaicéineach nó an Holocene (“nua iomlán”).


“Is tréimhse gheolaíoch í an Anthropocene a bhfuil níos baintí le gníomhaíochtaí daonna,” a deir Crutzen, iar-striúrthóir Inistitiúid Max Planck don Cheimic i Mainz na Gearmáine. Bhí sé ag labhairt an tseachtain seo roimh léacht an Academy Times a bheidh sé ag tabhairt i mBaile Átha Cliath, atá eagraithe ag Acadamh Ríoga na hÉireann, An Irish Times agus Invest Northern Ireland.

Déanann sé liosta de bhailiúchán tionchair ar an bpláinéad de bharr gníomhaíochtaí daonna, ina measc uirbiú agus daonra daonna atá ag fás ach freisin daonraí ainmhí, truailliú tionsclaíoch, dochar do na córais fionnuisce, úsáid fuinnimh gan smacht, cliseadh ar na hiascaigh idirnáisiúnta agus tuilleadh lena chois.